Ne plus se mentir

• 

Gegevens

Gemaakt op dinsdag 27 januari 2026 23:37

Laatst bijgewerkt op woensdag 28 januari 2026 14:52

Gepubliceerd op dinsdag 27 januari 2026 23:37

Hits: 142

Ne plus se mentir Petit exercice de lucidité par temps d’effondrement écologique:

“Laten we elkaar niet langer voor de gek houden. Een kleine oefening in helderheid in tijden van ecologisch verval”).
Jean-Marc Gancille

Dit is een kleine samenvatting van een essay dat oproept tot eerlijkheid over de onomkeerbaarheid van de huidige ecologische crisis. Eerlijkheid als begin van vrijheid.
Allereerst moeten mensen zich volgens Gancille realiseren dat de ondergang van ecosystemen begonnen is en niet meer te stoppen is: De gletsjers en ijskappen zullen smelten. De opwarming vam de aarde zal doorgaan. De golfstromen zullen omkeren. Nederland zal gedeeltelijk onder water lopen en mogelijk kortdurend, in een ijstijd terecht komen. Overal op aarde zullen overstromingen gaan plaatsvinden. In grote delen van de aarde zal er een rampzalig tekort aan voedsel ontstaan. Fossiele hulpbronnen zullen opraken. Migratiestromen zullen groter en groter worden. Conflicten met verlies van mensenlevens zullen verhevigen. Kortom chaos en ellende is onontkoombaar.

De oorzaken van het instorten van de ecologie zijn bekend: ongebreidelde groei van economie, kapitalisme, structurele uitbuiting van natuur en leven, het nastreven van comfort en politieke inertie die belangen beschermt.
Gancille betoogt dat wij moeten stoppen, elkaar en onszelf voor te liegen. Kleine milieuvriendelijke stappen en technologische oplossingen zoals zonnepanelen en windmolens zullen ons niet behoeden voor de naderende klimaatramp.
Zachte politieke veranderingen zijn volgens hem minder dan een pleistertje na een amputatie. Hij bedoelt hiermee veranderingen zoals:" fossiele energie blijven toestaan, maar pas“afbouwen tegen 2050”, "vliegen niet beperken, alleen “verduurzamen”, "veeteelt niet afschaffen, alleen efficiënter maken", en "circulaire economie,"
Al deze maatregelen, ook wanneer zij strikt uitgevoerd worden ,zullen niet voorkomen dat de wereld zoals wij die kennen, door de ineenstorting van de ecologie, ten onder zal gaan.

Daarom roept Gancille op tot moed: het accepteren van harde realiteiten van onderrgang, het opgeven van naïeve hoop op snelle redding, en het kiezen voor collectieve moed, inzet, veerkracht en strijdvaardigheid.
Wij hebben de tijd niet meer om de klimaatramp af te wenden. Ook de de volgende generatie zal de ondergang van de ecologie moeten ondergaan.

Hoop:
Gancille: "luciditeit: begin met helder zien wat er werkelijk gebeurt."
Samenlevingen kunnen ook bewust en solidair a la Hannah Arendt verantwoordelijkheid zijn zonder controle over onvermijdelijke rampzalige gebeurtenissen. Volgens Gancille kan de volgende generatie alleen nog streven naar waardigheid’:
Hiermee bedoelt hij koslaten wat niet behouden kan worden. Dit begint met erkennen dat de samenleving zoals wij die nu kennen niet gered kan worden en dat de ellende ons als een tsunami zal overspoelen. Dat ontslaat ons echter niet van de de poging, te beschermen en te delen van wat nog leeft en gered kan worden, solidariteit en rechtvaardigheid te organiseren, en weigeren mee te doen aan destructie.
De toekomstige wereld zal onvermijdelijk bestaan uit lokale eilandjes Eilandjes waarin gepoogd wordt in solidariteit te overleven, door soberheid, door lokale voedselproductie en de zorg voor elkaar met elkaar te organiseren

Verandering zal botsen met belangen. “vreedzame transitie zonder verliezers” is een mythe." Daarom legitimeert hij uit noodzaak: burgerlijke ongehoorzaamheid, blokkades van schadelijke structuren, weigering van medeplichtigheid/ Gancille ziet verzet niet als extremisme maar als morele consequentie en verantwoordelijkheid tegenover het leven.

We kunnen de ramp niet ongedaan maken, maar we kunnen bepalen de ramp niet verder te verergeren.

Laten wij bepalen bepalen wie wij willen zijn terwijl we de onvermijdelijke ramp ondergaan.

Literatuur

Jean-Marc Gancille, Ne plus se mentir 2.0 - Nouvel exercice de lucidité par temp Petit exercice de lucidité par temps d'effondrement écologique, Rue De L'echiquier, 21 février 2025.